Mostrar més

L’Empèri Accadian tombèt pel freg, la secada e de fòrts vents. L’Empèri Accadian, que foguèt lo primièr empèri que i aguèt en Mesopotamia, foguèt fondat d’aperaquí l’an 2.300 abans lo Crist. Mas tombèt sonque dos sègles apuèi. Las causas ne poirián èsser de fòrts vents del nòrd-oèst,, coneguts a l’airal com shamal, e un ivèrn tras que long, qu’auriá provocat una longa secada, segon un nòu estudi d’una còla de cercaires de l’Universitat d’Hokkaido. bit.ly/2Ni7sFv

CONSTANTINÒBLE: UNA VILA PER UN EMPÈRI Medievalòc.- Constantinòble o Bizanci foguèt la capitala de l’Empèri Roman d’Orient (nomenat pels istorians posteriorament coma Empèri Bizantin, e mai se lors abitants se considerèron totjorn “romans d’Orient”) pendent mil ans e venguèt una de las vilas mai miticas de l’Edat Medievala. bit.ly/31Sc1LY

FAUNA OCCITANA (16): LO RAT CALHÒL Maugrat qu’es un dels rosegaires mai abituals dins las forèsts occitanas (abans tanben europèas, mas pas uèi lo jorn) es atanben un dels pus desconeguts pr’amor de sas costumas nuechencas. En Occitània – e en general per tot lo sud europèu – es ont i a las populacion mai granda. Mas aquò pòt pas arrestar sa regression espectaclosa que comencèt fa mai de 50 annadas. Es un mamifèr nomenat rat calhòl. bit.ly/2PmIGXf

CHOMOLANGMA, FÒRÇA SENSIBLE AL CAMBIAMENT CLIMATIC Chomolangma, valent a dire lo mont Everest, es un glacièr e es plan sensible al cambiament climatic actual, mas pas solament aqueste glacièr. Tanben o son totes los glacièrs de la region de Dudh Kosi, en Nepal. Un estudi fach pel Centre Internacional de Desvolopament Integrat de la Montanha, a Katmandó, confirma que las emissions de gases d’efièch de sèrra poirián far fòrça mal a aquesta montanha d’Imalaia. bit.ly/2p65kbU

Buen día gente que lucha, un pequeñito resumen de ayer:
- Se realizó la #LaMarchaMasGrandeDeChile, más de un millón de personas, pocos incidentes, fue increíble.
- Todo el facherío subiéndose al carro de la victora, probablemente como estrategia mediática.
- Aún no se dice nada de:
*Nueva constitucion
*AFP/Isapres
*Renuncias en el gobierno
- Seguimos en estado de excepción.

@bicivoladora @hellion @johnada @jmanumeza

#renunciapiñera

CHOMOLANGMA, FÒRÇA SENSIBLE AL CAMBIAMENT CLIMATIC Chomolangma, valent a dire lo mont Everest, es un glacièr e es plan sensible al cambiament climatic actual, mas pas solament aqueste glacièr. Tanben o son totes los glacièrs de la region de Dudh Kosi, en Nepal. Un estudi fach pel Centre Internacional de Desvolopament Integrat de la Montanha, a Katmandó, confirma que las emissions de gases d’efièch de sèrra poirián far fòrça mal a aquesta montanha d’Imalaia. bit.ly/2p65kbU

DE CAVALIÈRS SENS DE NOBLESA Medievalòc.- Un agach prigond a l’epòca medievala – una de las edats mai longas de l’istòria de l’umanitat – entraïna sovent de qüestions que necessitan una coneissença fonza d’aquela societat medievala e que e sonque coneissèm d’un biais artificial. Alara, podèm nos demandar: los cavalièrs medievals foguèron totjorn de nòbles ? E la responsa, maugrat que susprenenta, seriá non. bit.ly/2peHnPo

L’ANIMAL MAI IMPORTANT DE LA PLANETA L’abelha es estada declarada l’animal mai important de la planeta per l’Institut Earthwatch, un organisme de la Royal Geographical Society de Londres. Segon aqueste institut, l’abelha seriá l’animal pus important de la Tèrra pr’amor de sa foncion dins l’environament. Malgrat aquò, tanben volguèron avisar qu’aquel animal ja èra pervengut a l’estapa de risc d’escantiment car 90% de la populacion d’abelhas a ja desaparegut de la Tèrra. bit.ly/2NeQx6u

ETH GARONA ARANÉS Diuèrses donades geologiques e idrografiques permeten aué conéisher com siguec en epòques preïstoriques er ancian glacèr que i auie ena Val d’Aran, tanben nomentat Glacèr de Garona. Siguec un glacèr que s’espandiguec enquiara epòca quaternaria des des Pirenèus enquias planhères e siguec un des glacèrs mès estenudi des montanhes pirinenques. Un de sòns extrems, eth meridionau, qu’arribaue enquiara grana cadia bit.ly/2BCI3Rp

Es creada una fuèlha artificiala que produsís de gas. De cercaires volguèron imitar la creacion d’energia que fan las fuèlhas de las plantas a travèrs del procès de fotosintèsi e creèron una fuèlha artificiala que produsís de gas. Lo nòu carburant, nomenat singas, poiriá èsser utilizat lèu per la produccion de carburants de tota sòrta, dins lo mond de la farmaceutica, l’industria dels plastics e tanben los fertilizants e poiriá èsser una vertadièra alternativa al petròli. bit.ly/32CT4y5

“L’ADBICACION” DINS L’ISTÒRIA DEL CINÈMA Lo cap d’Òbra d’Anthony Harvey, L’Abdicacion (1974, scenàri de Ruth Wolff), pot èsser considerada la representacion sul ecran fins ara de la personalitat e de la vida extraordinaria de la reina Cristina de Suècia. Al sègle XVIIen, Cristina abdiquèt son tròn protestant, tròn del mai fòrt sobrepoder europèu, afin de viatjar a Roma e d’abraçar la fe catolica.bit.ly/2MxIhiQ

QUAND GRÈCIA FOGUÈT CATALANA Medievalòc.- Un còp signada la patz de Caltabellota en 1302 lo rei sicilian Frederic II aguèt pas pus besonh de l’armada de mercenaris catalans nomenats almogavers. Lor cap, Roger de Flor, decidiguèt de se n’anar amb tota aquela armada a Constantinòble, ont l’emperaire bizantin Andronic II aviá demanat d’ajuda militara contra los turcs. Segon Ramon Muntaner, que daissèt escricha una de las quatre cronicas medievalas europèas medievalas... bit.ly/2VZ74PS

Derrotat Napoleon Bonaparte après la batalha de Waterloo e lo sieu exili a l’isla de Santa Elena, la question mai importanta èra saber coma s’organizariá Euròpa. Foguèt convocat un congrès a Viena que comencèt lo mes de Setembre de 1814 e acabèt en Junh de 1815 ont assistiguèron totes los estats europèus. E mai se qualqu’uns consideravan França coma responsable de totes los eveniments, bit.ly/2My5Rw1

LO CRÉCY OCCITAN Medievalòc.- La batalha de Crécy, amassa amb la d’Agincourt, son estadas classadas per l’istoriografia internacionala coma la mai granda batalha de la Guèrra dels Cent Ans. E aital foguèt descrich pendent decadas, sustot per l’istoriografia anglesa . Totun, i a doas batalhas que se debanèron en Occitània que, pr’amor de la resulta de la batalha e lo nombre de presonièrs e mòrts, foguèron tant o mai decisivas que Crécy: Brageirac e Aubarocha. bit.ly/2OSMsrh

5 MISTÈRIS DE L’EVOLUCION L’evolucion umana es un procès plan complèxe. Fins al ponch que i a fòrça personas uèi que, malgrat tot çò que dison d’escòlas, d’universitats e de mejans de comunicacion, comprenon pas plan tot çò que s’es debanat amb l’evolucion de nòstra espècia. Encara i a de cercaires que pòdon pas respondre a totas las qüestions. Car encara i a questions per resòlver. bit.ly/2BdEGQK

UN SEGOND OBJÈCTE ESTRANH ENTRA AL SISTÈMA SOLAR Apuèi la gigantassa discussion que i aguèt dins la comunautat astronomica en 2017 sus la natura de la cometa Oumuamua (que Sapiéncia ja ne raportèt en aquel moment) ara una còla d’astrològs confirmèt l’arribada al Sistèma Solar d’un segond objècte mobil estranh. L’objècte es estat nomenat 2l/Borisov e es considerat, fins ara, tant estranh coma lo primièr. bit.ly/2OLFhRH

COSSÍ COMPRENE UNA LENGA Assajar de comprene una lenga qu’es pas la lenga mairala es pas aisit. Totun, lo cervèl uman desvolòpa un procès mai que complèx per poder o far. Una nòva recerca lingüistica confirma l’abilitat umana per comprene una autra lenga: es quicòm melhor que quinsevolh computador de la planeta. E es fach pr’amor del contèxt. bit.ly/32gxa3b

LA NAISSENÇA DE BRUJAS Medievalòc.- Pendent los darrièrs sègles de l’Empèri Roman, las vilas perdèron la siá importància. Per una civilizacion coma la romana, que basava la siá estructura al mond urban, aquela crisi accelerèt l’enfonzament de l’empèri dempuèi lo sègle IIIen.
bit.ly/35z8t4q

FAUNA OCCITANA (15): LO SINGLAR Lo singlar o pòrc salvatge (Sus scrofa scrofa) es lo mamifèr mai grand d’Occitània que demenís pas son nombre, maugrat la pression umana, las vilas, l’agricultura e la caça. Considerat coma l’ancessor del pòrc domètge, se considèra qu’uèi lo jorn n’i a fins a quatre còps mai que pendent la decada de 1970. E dins fòrça regions e departaments es vengut un vertadièr problèma environamental, car i a subrepopulacion. bit.ly/2VCRFVr

LA NUMERACION DECIMALA Per faire lei nòstres calculs uèi lo jorn utilisem un sistèma de numeracion dich de posicion decimau, valent a dire format amé dètz simbòles sonats tanben de chifras arabas: 0-1-2-3-4-5-6-7-8-9, e que son dichs arabas perqué son leis arabas que leis an introduchs dins l’Euròpa. La realitat es qu’aquelas chifras son originàrias de l’India. bit.ly/35voate

Mostrar més
mastodont.cat, xarxa social pels catalans d'arreu.

Servidor en català per a la comunitat de llengua i cultura catalana d'arreu d'internet.